ثبت اختراع در ایران | شرایط، مدارک، مراحل و هزینه ۱۴۰۵

ثبت اختراع در ایران؛ شرایط، مدارک، مراحل، هزینه و مدت اعتبار در سال ۱۴۰۵

آخرین به‌روزرسانی: شهریور ۱۴۰۵
بررسی توسط کارشناس ثبت اختراع ثبتتو
این راهنما بر اساس روند سامانه مالکیت معنوی و تجربه پرونده‌های ثبتتو به‌روز شده است.

ثبت اختراع یکی از مهم‌ترین روش‌های قانونی برای حمایت از یک راه‌حل فنی جدید است. اگر محصول، دستگاه، فرایند یا فناوری جدیدی ایجاد کرده‌اید که یک مشکل فنی را به روشی تازه حل می‌کند، ممکن است بتوانید آن را به عنوان اختراع ثبت کرده و از حقوق قانونی ناشی از گواهینامه اختراع بهره‌مند شوید.

البته هر ایده یا محصول جدیدی لزوماً اختراع قابل ثبت محسوب نمی‌شود. طبق قانون حمایت از مالکیت صنعتی مصوب ۱۴۰۳، اختراع باید شرایط مشخصی مانند جدید بودن، داشتن گام ابتکاری و کاربرد صنعتی را داشته باشد. همچنین برخی موضوعات اساساً از حیطه حمایت از اختراع خارج هستند.

در این مقاله، شرایط ثبت اختراع، مدارک لازم، مراحل ثبت، هزینه‌ها، مدت اعتبار، نحوه انتقال و مجوز بهره‌برداری، ابطال گواهینامه و مسیر ثبت اختراع در خارج از ایران را بررسی می‌کنیم.

اختراع چیست؟

بر اساس ماده ۱ قانون حمایت از مالکیت صنعتی، اختراع نتیجه فکر فرد یا افرادی است که راه‌حل عملی جدیدی برای حل یک مشکل فنی مشخص در زمینه صنعت ارائه می‌دهد. اختراع می‌تواند به شکل یک فراورده یا محصول یا یک فرایند باشد.

بنابراین صرف داشتن یک ایده، طرح تجاری یا تصور ذهنی برای ثبت اختراع کافی نیست. موضوع باید یک راه‌حل فنی مشخص داشته باشد و بتوان آن را مطابق الزامات قانونی در قالب اظهارنامه ثبت اختراع توصیف کرد.

برای مثال، ابداع یک دستگاه جدید، یک سازوکار فنی، یک ترکیب یا ماده واجد شرایط، یا یک فرایند فنی جدید ممکن است در صورت برخورداری از شرایط قانونی قابلیت ثبت داشته باشد.

ثبت اختراع از راه‌حل فنی حمایت می‌کند؛ برای نام و علامت تجاری مسیر ثبت برند و برای ظاهر محصول مسیر ثبت طرح صنعتی جداگانه است.

مخترع و مالک اختراع چه کسانی هستند؟

مخترع شخص یا اشخاصی هستند که اختراع را پدید آورده‌اند. اگر چند نفر به طور مشترک اختراع را ایجاد کرده باشند، حقوق مربوط به اختراع می‌تواند به صورت مشترک متعلق به آن‌ها باشد و در صورت مشخص بودن میزان مشارکت، این میزان در گواهینامه درج می‌شود.

در مقابل، مالک اختراع ممکن است شخصی غیر از مخترع باشد. برای مثال، اگر اختراع به سفارش شخص یا شرکت ایجاد شده باشد یا حقوق مادی اختراع به دیگری منتقل شده باشد، مالک حقوق مادی می‌تواند شخص حقیقی یا حقوقی دیگری باشد؛ البته حقوق معنوی مخترع همچنان متعلق به پدیدآورنده اختراع است.

بنابراین، این عبارت که «مخترع و مالک همیشه یک نفر هستند» درست نیست.

آیا شخص حقوقی می‌تواند مالک اختراع باشد؟

بله. شخص حقوقی می‌تواند مالک حقوق مادی ناشی از اختراع باشد؛ برای مثال یک شرکت می‌تواند در شرایط قانونی مالک اختراعی باشد که توسط کارکنان، پیمانکاران یا اشخاص دیگر ایجاد شده است.

با این حال، عنوان «مخترع» متعلق به پدیدآورنده واقعی اختراع است و نمی‌توان صرفاً با توافق، نام شخص دیگری را به عنوان مخترع معرفی کرد. قانون نیز حق معنوی اختراع را دائمی و متعلق به مخترع می‌داند.

شرایط ثبت اختراع در ایران چیست؟

برای اینکه یک اختراع قابل ثبت باشد، سه شرط ماهوی اصلی باید وجود داشته باشد:

۱. جدید بودن

اختراع نباید پیش از تاریخ تقاضای ثبت یا تاریخ حق تقدم، در فن یا صنعت پیشین وجود داشته باشد.

فن یا صنعت پیشین می‌تواند شامل اطلاعاتی باشد که پیش از آن تاریخ در هر نقطه از جهان، از طریق انتشار کتبی یا شفاهی، استفاده عملی یا هر روش دیگری در دسترس عموم قرار گرفته است.

۲. داشتن گام ابتکاری

اختراع نباید برای فردی که دارای مهارت متعارف در حوزه فنی مربوط است، راه‌حلی بدیهی و آشکار محسوب شود.

به بیان ساده، صرف ترکیب یا تغییرات معمول روی فناوری‌های موجود، لزوماً گام ابتکاری ایجاد نمی‌کند.

۳. کاربرد صنعتی

اختراع باید در یک رشته از صنعت قابل ساخت یا استفاده باشد. مفهوم صنعت در قانون گسترده است و حوزه‌هایی مانند صنایع دستی، کشاورزی، ماهیگیری و خدمات را نیز دربر می‌گیرد.

چه چیزهایی را نمی‌توان به عنوان اختراع ثبت کرد؟

• قانون حمایت از مالکیت صنعتی، برخی موضوعات را از مصادیق اختراع یا از حوزه حمایت اختراعی خارج کرده است. از جمله:
• کشفیات، نظریه‌های علمی، روش‌های ریاضی و آثار هنری و ادبی
• کاربرد جدید محصولات یا فرایندهای شناخته‌شده
• طرح‌ها، قواعد و روش‌های انجام فعالیت‌های ذهنی، اجتماعی، کسب‌وکار و بازی‌ها

روش‌های پیشگیری، تشخیص، جراحی و درمان بیماری‌های انسان و حیوان، با توجه به استثناهای قانونی درباره برخی فراورده‌های مورد استفاده در این روش‌ها

برخی گیاهان، جانوران، مواد و فرایندهای زیستی طبیعی، با استثناهای مشخص قانونی

اختراعاتی که بهره‌برداری از آن‌ها با موازین شرعی، نظم عمومی یا اخلاق حسنه مغایرت داشته باشد

اختراعاتی که بهره‌برداری از آن‌ها با حفظ حیات یا سلامت انسان مغایرت داشته یا موجب آسیب جدی به محیط زیست یا کاهش تنوع زیستی شود.

نرم افزارهایی که صرفا کدنویسی شده اند اما هیچ کاربرد صنعتی ملموسی ندارند.

بنابراین پیش از تنظیم اظهارنامه، باید ابتدا بررسی شود که موضوع مورد نظر واقعاً در دسته اختراع قابل حمایت قرار می‌گیرد یا خیر.

قبل از ثبت اختراع چه کاری انجام دهیم؟

یکی از مهم‌ترین اشتباهات این است که متقاضی بدون بررسی سوابق، بلافاصله اظهارنامه ثبت کند.

پیش از ثبت بهتر است جست‌وجوی سوابق فنی و اختراعات مشابه انجام شود تا مشخص شود آیا موضوع مورد نظر قبلاً افشا یا ثبت شده است یا نه. این جست‌وجو می‌تواند در پایگاه‌های داخلی و بین‌المللی انجام شود.

نکته مهم دیگر، محرمانه نگه داشتن اختراع پیش از ثبت اظهارنامه است. با این حال، قانون برای برخی موارد، مهلت ارفاقی در نظر گرفته است. اگر اختراع در شش ماه پیش از تاریخ ثبت اظهارنامه توسط مخترع یا نماینده او افشا شده باشد، این افشا لزوماً مانع ثبت اختراع نخواهد بود. با وجود این، بهتر است برای کاهش ریسک، اختراع را پیش از هرگونه افشای عمومی به ثبت برسانید.

مدارک لازم برای ثبت اختراع

• برای ثبت اختراع، صرف ارائه مدارک هویتی کافی نیست و بخش فنی اظهارنامه اهمیت بسیار زیادی دارد.

اجزای اصلی اظهارنامه طبق قانون شامل موارد زیر است:

• اطلاعات هویتی مخترع
• اطلاعات هویتی مالک یا دارنده حقوق مادی
• عنوان اختراع

توصیف اختراع

• خلاصه توصیف
• ادعا یا ادعاهای اختراع
• نقشه یا نقشه‌های اختراع، در صورت وجود
• تعیین طبقه اختراع بر اساس طبقه‌بندی بین‌المللی اختراعات
• فهرست پیوست‌ها

مدارک و پیوست‌های مورد نیاز

طبق ماده ۱۵ قانون، مدارک اصلی پیوست اظهارنامه می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• مدرک هویت مخترع و مالک
• درخواست کتبی برای عدم درج نام مخترع در گواهینامه، در صورت درخواست خود او
• مدرک مربوط به حق تقدم، در صورت استفاده از حق تقدم
• رسید پرداخت هزینه‌های قانونی
• مدرک نمایندگی، در صورت ارائه اظهارنامه از طریق نماینده

در بعضی اختراعات، به‌ویژه موارد مرتبط با منابع زیستی و حوزه زیست‌فناوری، اسناد و اطلاعات بیشتری نیز ممکن است لازم باشد.

ادعانامه، توصیف و نقشه اختراع چه تفاوتی دارند؟

این سه بخش از مهم‌ترین قسمت‌های یک پرونده ثبت اختراع هستند.

توصیف اختراع

توصیف اختراع یک متن جامع است که تمامی ابعاد اختراع را به تفصیل و زبان فنی توضیح می دهد و باید به اندازه‌ای روشن و کامل بیان شود که فرد دارای مهارت متعارف در زمینه مربوط بتواند آن را درک و اجرا کند. توصیف باید مسئله فنی، راه‌حل ارائه‌شده، اجزا، نحوه عملکرد و در صورت لزوم روش اجرای اختراع را توضیح دهد. قانون همچنین ارائه بهترین روش اجرایی شناخته‌شده از دید مخترع را در توصیف مورد توجه قرار داده است.

ادعانامه

بخش حقوقی پرونده است که مرزهای مالکیت فکری شما و محدوده حمایت حقوقی مورد درخواست را مشخص می کند تا دیگران حق کپی برداری از آن ها را نداشته باشند. ادعاها باید روشن، موجز و کامل باشند و از حدود توصیف اختراع فراتر نروند.

به همین دلیل، تنظیم ادعانامه یک کار صرفاً اداری نیست و در میزان حمایت حقوقی آینده اهمیت بسیار زیادی دارد.

نقشه فنی

در مواردی که درک ساختار یا عملکرد اختراع به تصویر نیاز دارد، نقشه یا نقشه‌های فنی به منظور درک بهتر از ساختار فیزیکی یا نحوه کار، نیز به اظهارنامه اضافه می‌شوند.

ادعا نامه، توصیف و شرح کامل اجزا و روند کار اختراع، نقشه فنی اختراع با جزئیات کامل مدارکی هستند که باید قبل شروع کار ثبت اختراع آنها را آماده کرد. برای ثبت اختراعتان می‌توانید از راهنمای ثبت اختراع مجموعه ثبتتو بهره‌مند شوید؛ البته این موسسه بهترین خدمات ثبت اختراع را برای شما عزیزان مهیا کرده است.

مراحل ثبت اختراع در ایران

فرایند ثبت اختراع پس از تهیه مدارک و تنظیم اظهارنامه آغاز می‌شود و شامل بررسی شکلی و ماهوی پرونده است.

مرحله اول: ایجاد حساب و ثبت درخواست

متقاضی یا نماینده او اطلاعات لازم را در سامانه مالکیت صنعتی وارد کرده و اظهارنامه ثبت اختراع را تکمیل می‌کند.

مرحله دوم: تکمیل اظهارنامه، بارگذاری مدارک، و پرداخت هزینه های اولیه

اطلاعات مربوط به مخترع، مالک، عنوان، توصیف، ادعاها، نقشه‌ها و سایر اسناد مورد نیاز ثبت می‌شوند. سپس هزینه های قانونی مربوط به بررسی مدارک نیز پرداخت می شود.

مرحله سوم: بررسی شکلی

مرجع ثبت ابتدا اظهارنامه و پیوست‌های آن را از نظر شرایط شکلی و کامل بودن مدارک بررسی می‌کند. در صورت وجود نقص، متقاضی برای اصلاح و تکمیل پرونده مهلت خواهد داشت.

مرحله چهارم: بررسی وحدت اختراع

اظهارنامه باید مربوط به یک اختراع یا گروهی از اختراعات مرتبط باشد که یک اختراع کلی را تشکیل می‌دهند. در صورت تشخیص نبودن وحدت اختراع، مرجع ثبت می‌تواند از متقاضی بخواهد اظهارنامه را اصلاح یا محدود کند.

مرحله پنجم: بررسی ماهوی

پس از عبور از مراحل شکلی، شرایط ماهوی اختراع و مدارک مربوط بررسی می‌شوند.

طبق قانون جدید، این بررسی در صورت وجود شرایط لازم، ظرف حداکثر یک سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه انجام می‌شود و در صورت ضرورت، این مهلت می‌تواند حداکثر شش ماه دیگر تمدید شود.

در صورتی که گزارش کارشناسی دارای ایراد باشد، متقاضی می‌تواند در مهلت قانونی نسبت به آن پاسخ دهد یا در چارچوب مجاز، ادعاهای خود را اصلاح کند.

مرحله ششم: انتشار اظهارنامه

اظهارنامه و پیوست‌های آن اصولاً پس از ۱۸ ماه از تاریخ تسلیم اظهارنامه یا در صورت وجود، از تاریخ حق تقدم برای عموم منتشر می‌شوند. متقاضی می‌تواند در صورت پایان زودتر مراحل بررسی، طبق قانون درخواست انتشار زودتر را نیز مطرح کند.

مرحله هفتم: اعتراض

برای اظهارنامه و پذیرش آن، مسیرهای اعتراض قانونی پیش‌بینی شده است. همچنین پس از انتشار متن نهایی اختراع، اشخاص ذی‌نفع می‌توانند در مهلت مقرر قانونی اعتراض خود را مطرح کنند.

مرحله هشتم: پذیرش نهایی و صدور گواهینامه

پس از پذیرش نهایی و تکمیل تشریفات قانونی، متقاضی باید هزینه صدور گواهینامه را در مهلت مقرر پرداخت کند. طبق قانون، مهلت پرداخت این هزینه حداکثر یک ماه از اعلام پذیرش نهایی است و با رعایت شرایط، تا شش ماه نیز قابل تمدید خواهد بود. سپس گواهینامه ثبت اختراع صادر می‌شود.

آیا ثبت اختراع حتماً نیاز به حضور در اداره ثبت دارد؟

بخش مهمی از فرایند ثبت اختراع به شکل الکترونیکی انجام می‌شود و سامانه مالکیت صنعتی برای ثبت و پیگیری پرونده مورد استفاده قرار می‌گیرد. بنابراین لازم نیست متقاضی برای هر مرحله به‌صورت حضوری به اداره مراجعه کند.

با این حال، نوع پرونده، نیاز به رفع نقص، نمایندگی و سایر تشریفات می‌تواند بر نحوه انجام فرایند اثر بگذارد و بهتر است از عبارت «ثبت اختراع کاملاً بدون مراجعه حضوری در همه پرونده‌ها» استفاده نشود.

هزینه ثبت اختراع در ایران

هزینه ثبت اختراع از چند بخش تشکیل می‌شود؛ از جمله هزینه ثبت اظهارنامه و جست‌وجو، بررسی ماهوی، صدور گواهینامه، تمدید سالانه و برخی خدمات پس از ثبت.

مطابق ماده ۱۴۰ قانون حمایت از مالکیت صنعتی، مبالغ پایه برای اشخاص حقیقی و حقوقی متفاوت است و هزینه فرایندهای ثبت برای اشخاص حقوقی پنج برابر اشخاص حقیقی تعیین شده است. قانون همچنین مقرر کرده این مبالغ هر سه سال متناسب با نرخ تورم و با تصویب رئیس قوه قضائیه قابل تعدیل باشند. بنابراین رقم قابل پرداخت در سامانه هنگام اقدام، ملاک نهایی است.

مدت اعتبار گواهینامه اختراع چقدر است؟

مدت اعتبار گواهینامه اختراع طبق قانون ۲۰ سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه است؛ مشروط بر اینکه هزینه‌های تمدید در مواعد مقرر پرداخت شوند.

نکته مهم این است که هزینه‌های تمدید از پایان سال دوم پس از تاریخ تسلیم اظهارنامه آغاز می‌شوند و سپس به صورت سالانه یا دوره‌ای ادامه پیدا می‌کنند. تأخیر در پرداخت، در شرایط قانونی، حداکثر تا شش ماه با پرداخت جریمه امکان‌پذیر است؛ در غیر این صورت اظهارنامه مسترد یا گواهینامه فاقد اعتبار خواهد شد.

بنابراین ثبت یک اختراع به این معنا نیست که بدون هیچ هزینه و اقدام دیگری تا ۲۰ سال معتبر خواهد ماند.

حقوق ناشی از ثبت اختراع چیست؟

پس از ثبت اختراع، حقوق مادی ناشی از گواهینامه به مالک اختراع تعلق دارد.

اگر اختراع یک فراورده یا محصول باشد، حقوق انحصاری مالک در چارچوب قانون می‌تواند شامل ساخت، واردات، عرضه برای فروش، فروش، استفاده و ذخیره محصول برای فروش یا استفاده باشد.

اگر اختراع یک فرایند باشد، استفاده از فرایند و برخی اقدامات مربوط به محصولی که مستقیماً از آن فرایند به دست آمده نیز در محدوده حقوق قانونی مالک قرار می‌گیرد.

البته این حقوق مطلق نیستند و قانون برای برخی استفاده‌ها، از جمله برخی استفاده‌های پژوهشی و موارد خاص دیگر، استثناهایی در نظر گرفته است.

آیا مالک می‌تواند اختراع را بفروشد یا واگذار کند؟

بله. حقوق مادی ناشی از اظهارنامه یا اختراع ثبت‌شده قابل انتقال است. مالک می‌تواند حقوق خود را به شخص دیگری منتقل کند یا برای بهره‌برداری از اختراع مجوز اعطا کند.

طبق ماده ۵۸ قانون، قراردادهای مربوط به انتقال مالکیت یا حقوق ناشی از اظهارنامه و همچنین اجازه بهره‌برداری باید در دفتر اسناد رسمی ثبت شوند و تشریفات قانونی مربوط به ثبت آن‌ها نزد مرجع مالکیت صنعتی نیز رعایت شود.

بنابراین اختراع ثبت‌شده می‌تواند علاوه بر یک دارایی فکری، موضوع واگذاری، صدور مجوز بهره‌برداری یا سرمایه‌گذاری مشترک نیز قرار گیرد.

ابطال گواهینامه اختراع

• ابطال گواهینامه اختراع با پایان اعتبار سالانه آن تفاوت دارد.

طبق ماده ۶۷ قانون حمایت از مالکیت صنعتی، دادگاه در مواردی مانند موارد زیر می‌تواند حکم به ابطال گواهینامه بدهد:

موضوع ثبت‌شده اساساً در زمره موارد قابل حمایت نبوده باشد.

شرایط ماهوی اختراع در زمان تسلیم اظهارنامه وجود نداشته باشد.

افشای مؤثر اختراع مطابق قانون انجام نشده باشد.

گواهینامه به شخصی اعطا شده باشد که استحقاق قانونی آن را نداشته است.

پس از گذشت چهار سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه یا سه سال از تاریخ ثبت، هرکدام طولانی‌تر باشد، بدون عذر موجه اقدام مؤثری برای ساخت یا استفاده از اختراع در ایران انجام نشده باشد.

دامنه حمایت از طریق تغییر غیرموجه گواهینامه توسعه یافته باشد.

در نتیجه، داشتن گواهینامه اختراع نیز به معنای مصونیت همیشگی آن از اعتراض یا ابطال نیست.

آیا می‌توان قبل از صدور گواهینامه از اظهارنامه انصراف داد؟

بله. طبق قانون، متقاضی می‌تواند تا پیش از صدور گواهینامه اختراع، اظهارنامه خود را مسترد کند.

این موضوع در شرایطی می‌تواند کاربرد داشته باشد که متقاضی پس از بررسی بیشتر تصمیم بگیرد پرونده را اصلاح کند یا در زمان دیگری با استراتژی متفاوتی اقدام کند.

ثبت اختراع در خارج از ایران چگونه انجام می‌شود؟

ثبت اختراع در ایران فقط از حقوق اختراع در محدوده صلاحیت ایران حمایت می‌کند. برای حمایت از اختراع در سایر کشورها باید مسیرهای مربوط به همان کشورها یا سازوکارهای بین‌المللی بررسی شود.

ایران از سال ۲۰۱۳ عضو سازمان جهانی مالکیت فکری یا PCT است. بنابراین متقاضی واجد شرایط می‌تواند از سازوکار PCT برای یک درخواست بین‌المللی استفاده کند؛ اما PCT به معنی صدور یک «پتنت جهانی» واحد نیست و در نهایت حفاظت در کشورهای مورد نظر تابع مراحل ملی یا منطقه‌ای همان کشورها خواهد بود.

همچنین براساس کنوانسیون پاریس، حق تقدم ثبت اختراع می‌تواند در شرایط مقرر تا ۱۲ ماه از تاریخ اولین اظهارنامه مورد استفاده قرار گیرد.

به همین دلیل، اگر مخترع از ابتدا بازار خارجی را هدف قرار داده است، بهتر است استراتژی ثبت داخلی و بین‌المللی را از همان ابتدا هماهنگ کند.

تفاوت ثبت اختراع در ایران و ثبت اختراع بین‌المللی

در ثبت داخلی، متقاضی از مسیر مرجع ثبت مالکیت صنعتی ایران اقدام می‌کند و هدف، ایجاد حمایت قانونی در ایران است.

در مسیر PCT، یک اظهارنامه بین‌المللی ارائه می‌شود که روند جست‌وجو و بررسی بین‌المللی را فراهم می‌کند و می‌تواند فرایند درخواست حمایت در کشورهای عضو مورد نظر را هماهنگ‌تر کند؛ اما متقاضی همچنان باید در مهلت‌های مربوط وارد مرحله ملی کشورهای منتخب شود.

ثبت اختراع چه مزایایی دارد؟

• مهم‌ترین مزایای ثبت اختراع عبارت‌اند از:

ایجاد حق انحصاری

ثبت اختراع برای مالک، حقوق انحصاری مقرر در قانون را ایجاد می‌کند و امکان پیگیری نقض این حقوق در چارچوب قانونی وجود دارد.

امکان واگذاری یا صدور مجوز

مالک می‌تواند حقوق مادی اختراع را منتقل کند یا برای بهره‌برداری از آن مجوز صادر کند.

فراهم شدن زمینه تجاری‌سازی

ثبت اختراع می‌تواند یکی از زیرساخت‌های حقوقی برای تولید، همکاری صنعتی، سرمایه‌گذاری و تجاری‌سازی فناوری باشد.

اثبات رسمی مالکیت

گواهینامه اختراع یک سند رسمی مربوط به حقوق مالکیت صنعتی ایجاد می‌کند و اطلاعات مالک و اختراع را در چارچوب قانونی ثبت می‌کند.

محدودیت‌ها و نکات مهم ثبت اختراع

• در کنار مزایا، باید محدودیت‌های آن را نیز در نظر گرفت:
• ثبت اختراع، موفقیت اقتصادی یا فروش محصول را تضمین نمی‌کند.
• حمایت اختراع ماهیت سرزمینی دارد و ثبت در ایران به‌تنهایی حمایت جهانی ایجاد نمی‌کند.
• تنظیم ضعیف ادعانامه می‌تواند محدوده حمایت را محدود کند.
• انتشار اطلاعات اختراع پس از ثبت اظهارنامه باید در برنامه تجاری و حقوقی مخترع مورد توجه قرار گیرد.
• برای حفظ اعتبار گواهینامه، پرداخت هزینه‌های تمدید در مهلت‌های مقرر ضروری است.
• برخی اختراعات برای ورود به بازار همچنان به مجوزهای تخصصی نیاز دارند.

حمایت از تجاری‌سازی اختراعات ثبت‌شده در سال ۱۴۰۵

یکی از تغییرات مهم اخیر، تصویب آیین‌نامه اجرایی ماده ۱۳۵ قانون حمایت از مالکیت صنعتی در مرداد ۱۴۰۵ است که با هدف پشتیبانی و مانع‌زدایی از مسیر تجاری‌سازی اختراعات ثبت‌شده تصویب شده است.

بر اساس این آیین‌نامه، کارگروهی با حضور دستگاه‌های مختلف تشکیل شده و برای شناسایی اختراعات دارای قابلیت تجاری‌سازی و رفع موانع موجود برنامه‌ریزی می‌شود.

از جمله محورهای پیش‌بینی‌شده در این آیین‌نامه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

تسهیل دسترسی به خدمات ارزش‌گذاری اختراعات

طراحی و تسهیل ابزارهای تأمین مالی نو برای تجاری‌سازی

کمک به رفع موانع صدور مجوزهای مرتبط

دسترسی به آزمایشگاه‌ها و کارگاه‌های نمونه‌سازی و تولید آزمایشی

کمک به طراحی مهندسی و تولید نمونه اولیه

تسهیل استفاده از محیط‌های آزمون

ارائه خدمات مشاوره تخصصی برای تجاری‌سازی اختراعات

فراهم کردن الگوهای قرارداد برای همکاری، مشارکت و سرمایه‌گذاری در تجاری‌سازی

البته این سازوکارها به معنی دریافت خودکار حمایت مالی برای هر اختراع ثبت‌شده نیست و استفاده از هر برنامه حمایتی به شرایط و ضوابط مربوط بستگی دارد.

آیا ثبت اختراع برای شرکت‌های دانش‌بنیان مزیتی دارد؟

بله. قانون حمایت از مالکیت صنعتی برای شرکت‌های دانش‌بنیان مورد تأیید معاونت علمی و فناوری، ۵۰ درصد معافیت از هزینه‌های ثبت اختراع پیش‌بینی کرده است.

علاوه بر این، اختراع ثبت‌شده می‌تواند یکی از دارایی‌های فکری مهم یک شرکت فناور باشد و در مسیر توسعه محصول و تجاری‌سازی مورد استفاده قرار گیرد.

خدمات ثبت اختراع در ثبتتو

فرایند ثبت اختراع فقط ورود اطلاعات در سامانه نیست؛ کیفیت جست‌وجوی سوابق، نحوه توصیف اختراع و تنظیم ادعانامه می‌تواند بر نتیجه پرونده اثر بگذارد.

ثبتتو می‌تواند در بخش‌های مختلف فرایند ثبت اختراع، از بررسی اولیه پرونده تا پیگیری مراحل ثبت، خدمات و مشاوره تخصصی ارائه دهد.

این خدمات می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

بررسی اولیه قابلیت ثبت اختراع

جست‌وجوی سوابق و اختراعات مشابه

بررسی مدارک و اطلاعات فنی

تنظیم و آماده‌سازی توصیف اختراع

تنظیم ادعانامه

آماده‌سازی و ثبت اظهارنامه

پیگیری پرونده و ابلاغیه‌ها

کمک در رفع نقص و پاسخ به ایرادات

خدمات مربوط به انتقال مالکیت یا مجوز بهره‌برداری

مشاوره درباره مسیر ثبت اختراع در خارج از ایران و PCT

برای استفاده از خدمات ثبت اختراع، متقاضی می‌تواند پیش از ثبت اظهارنامه، شرایط و مستندات فنی اختراع خود را بررسی کند تا از ثبت ناقص یا تصمیم‌گیری عجولانه جلوگیری شود.